Średniowieczne grafitti w Wieczerniku zakończy spór historyczny prowadzony od 600 lat?
18 kwietnia 2025, 10:21W jednym z najświętszych miejsc chrześcijaństwa – w Wieczerniku na wzgórzu Syjon – znaleziono niezwykle interesujące średniowieczne graffiti, w tym herb z Austrii, rzadkie ślady pozostawione przez kobietę czy napis, który może rozstrzygnąć trwający od 600 lat spór historyczny. Odkrycie, dokonane przez naukowców z Austriackiej Akademii Nauk oraz Izraelskiej Służby Starożytności, pokazuje, jak różnorodny był skład etniczny ludzi, którzy pielgrzymowali do Ziemi Świętej.
Całkiem nowe, a już zagraża im ropa
13 lipca 2010, 13:17Naukowcy zidentyfikowali dwa nowe gatunki ryb z rodzaju Halieutichthys. Podobnie jak pierwsza z naleśnikowatych ryb nietoperzy Halieutichthys aculeatus, znana też pod hiszpańską nazwą kolczasty diabełek (Diablito espinoso), żyją one na dużych głębokościach i poruszają się po dnie, podpierając się płetwami w tym samym stylu, co używający do tego celu skrzydeł maszerujący po lądzie nietoperz. Niestety, zarówno H. intermedius, jak i H. bispinosus żyją w całości bądź częściowo na terenach katastrofy ekologicznej spowodowanej przez BP.
Odnaleziono ołtarz, na którym spoczywał Olaf II Haraldsson
16 listopada 2016, 11:22Norwescy archeolodzy twierdzą, że odkryli kościół, w którym szczątki Olafa II Haraldssona zostały po raz pierwszy umieszczone w relikwiarzu po tym, gdy władcę uznano za świętego. Ze względów religijnych, kulturowych i politycznych jest to unikatowe miejsce w norweskiej historii. Większość tożsamości narodowej Norwegów jest związana z kultem św. Olafa. Tutaj wszystko się zaczęło - mówi dyrektor wykopalisk Anna Petersen.
ChatGPT dobrze sobie radzi w... kosmosie
2 lipca 2025, 16:04W miarę jak zwiększa się liczba pojazdów w przestrzeni kosmicznej, im bardziej skomplikowane są misje kosmiczne i w im większej odległości się odbywają, tym większą rolę odgrywa automatyzacja zadań. Dużą liczbą satelitów nie da się ręcznie zarządzać, dlatego większość z nich korzysta z systemów automatycznych, a ludzka interwencja potrzebna jest w sytuacjach awaryjnych, w przypadku aktualizacji oprogramowania czy zmiany orbity. Z kolei w przypadku misji w dalszych częściach Układu Słonecznego ręczne sterowanie pojazdami jest wręcz niemożliwe z powodu dużych odległości i opóźnień sygnału.
Słońce tańsze od atomu
3 sierpnia 2010, 17:19Produkcja energii jądrowej nie jest już najtańszym sposobem pozyskiwania energii. Zdaniem ekonomisty z Duke University profesora Johna Blackburna, obecnie tańszą metodą jest produkcja energii słonecznej.
Dla szympansów pośladki tak samo ważne jak dla ludzi twarze
12 grudnia 2016, 17:49Zdolność szybkiego wzajemnego rozpoznawania jest bardzo istotna dla zwierząt społecznych. Ludzie robią to na podstawie twarzy. Choć dla szympansów twarz też jest ważna, najnowsze badanie neuropsycholog Mariski Kret z Uniwersytetu w Lejdzie pokazuje, że naczelne te rozpoznają swoich pobratymców głównie po pośladkach.
Zagadka stabilności piwnej piany rozwiązana. To postęp w wielu dziedzinach nauki
1 września 2025, 15:48Piękna stabilna piana to jeden z elementów piwa, którego poszukują miłośnicy tego napoju. Niestety, często spotyka ich zawód. Tworząca się podczas nalewania pianka błyskawicznie znika, zanim zdążymy wziąć pierwszy łyk. Są jednak rodzaje piwa, szczególnie piwa belgijskie, na których pianka jest wyjątkowo stabilna. Naukowcy z Politechniki Federalnej w Zurychu, pracujący pod kierunkiem profesora Jana Vermanta, odkryli właśnie sekret długotrwałego utrzymywania się piany na piwie. Poznanie tej tajemnicy zajęło 7 długich lat badań.
Chemiczne nawozy szkodliwe dla zwierząt
28 sierpnia 2010, 08:33Nawozy sztuczne, zawierające głównie związki azotu, zamieniane są w szkodliwy dla zwierząt wodnych tlenek azotu i to w stężeniach dużo mniejszych, niż dotąd uważane za bezpieczne - dowodzą wyniki badań amerykańskich toksykologów.
W walce z malarią ważni są nie tylko ludzie, ale i krowy
16 stycznia 2017, 12:00Wzięcie pod uwagę nie tylko ludzi, ale i bydła pomoże wyeliminować malarię w Indiach.
Carpa uasi – inkaski wzmacniacz dźwięku?
29 października 2025, 09:44Inkowie znani są ze swojej monumentalnej architektury, potężnych kamiennych świątyń, rozległej sieci dróg. Liczne słynne budowle Inków zostały szczegółowo zbadane, inne wciąż czekają na naukowców, którzy się nimi zajmą. Profesor Stella Nair z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles spędziła 3 tygodnie w niewielkim miasteczku Huaytará w Peru. Badała tam wzniesiony w połowie XV wieku inkaski budynek, znany jak carpa uasi, który prawdopodobnie powstał wyłącznie po to, by wzmacniać dźwięk.
